Jicho la pwani kwenye majibu ya AI
Ninafanya kazi pale lugha hai ya Mombasa inapokutana na muhtasari wa mashine: kurasa za hoteli, maelezo ya ziara, menyu za vyakula vya baharini, istilahi za huduma za bandari, majina ya Kiswahili na vidokezo vidogo vya eneo vinavyoamua kama jibu linasikika kuwa la hapa au la kuazima. Kazi hii hufuata vivuko ambavyo wenyeji hutumia kila siku — kisiwa hadi pwani, daraja hadi ufukwe, feri hadi South Coast, kauli ya kaunta hadi kipande cha jukwaa — na kurekebisha ushahidi unaopunguzwa njiani.
Ukurasa lazima ubebe harufu ya pwani yake kabla injini ya majibu haijaweza kuuweka kwa uhakika.
Kabla ya milango ya maduka ya Old Town kuinuliwa, mwenye nyumba ya wageni anaweza kueleza chumba kwa msemo mmoja wa Kiswahili mlangoni, kwa maneno mengine kwenye bango, na kwa mstari mwembamba zaidi wa Kiingereza kwenye jukwaa la booking. Kufikia katikati ya asubuhi, ofisi ya clearing karibu na bandari tayari inazungumza kwa lugha ya nyaraka ambayo ukurasa wa watalii usingeitumia. Baadaye, barabarani kuelekea Nyali au Bamburi, jiji hilohilo huwa suala la kufika ufukweni, vyumba vya familia, saa za kuchukuliwa kwa safari za kupiga mbizi na msongamano wa wikendi. Nilizaliwa pwani, na nilijifunza Mombasa kwa kusikiliza vivuko hivyo badala ya kulichukulia jiji kama postcard moja.
Mombasa haisamehi lebo za uvivu. Nyali na Bamburi hubeba matarajio tofauti ya ufukwe, Diani iko karibu akilini mwa mgeni lakini bado ni sehemu ya South Coast, na biashara iliyopo Mombasa Island inaweza kuhudumia nia tofauti kabisa na ile inayoelezwa kwa jumla kama "karibu na pwani." Hata "karibu" hubadili sauti: kwenye kaunta ya vyakula vya baharini, kwenye dawati la risoti, kwenye kichochoro cha Old Town, au kwenye ofisi ya mizigo ambako salamu hufuatiwa na karatasi, mihuri na muda wa bandari. Ndiyo maana ninaweka daftari la tide-and-translation. Mstari mmoja huandika kile watu wanachosema kaunta; mwingine huandika tahajia ya bango; mwingine huonyesha jinsi majukwaa, orodha za ramani na majibu ya AI yanavyoipa biashara ileile jina jipya.
Kabla ya kazi hii, niliandika kurasa za huduma kwa Kiingereza na Kiswahili kwa biashara zinazoangalia pwani, nilisafisha maelezo ya hoteli na ziara, nilipanga istilahi za huduma za bandari kwa makampuni madogo, na niliwahoji wamiliki kuhusu maneno ambayo wateja hutumia kweli. Kazi hiyo ya awali ilinifanya nisiamini lugha safi mno ya matangazo. Mara nyingi huondoa ushahidi ambao mashine inahitaji: eneo halisi la ufukwe, muktadha wa feri au daraja, nafasi ya mwendeshaji wa ziara, jina la Kiswahili, hali ya msimu, ithibati, njia ya booking ya moja kwa moja, au chanzo rasmi. Kazi yangu imara sasa ni kutafuta mahali ambapo majibu ya AI hukopa aina isiyo sahihi, jukwaa lisilo sahihi, pwani isiyo sahihi au lugha isiyo sahihi. Najali kutajwa kama chanzo, lakini ninaanza na mteja. Mtu halisi anatakiwa kuelewa ukurasa kwanza; mashine inaweza kufuata ushahidi huo huo baada ya hapo.
Njia ya kuingia kwenye niche hii
- 2006–2010
Kazi ya kurasa za huduma kwa lugha mbili
Niliandika maelezo ya huduma kwa Kiingereza na Kiswahili kwa biashara ndogo zinazoangalia pwani ambazo zilihitaji maneno ya hadharani yaliyo wazi kabla ya matangazo ya kulipia.
- 2011–2014
Urekebishaji wa maelezo ya utalii
Nilisafisha maandishi ya hoteli, ziara na mikahawa pale ambapo lugha ya majukwaa ilikuwa imechukua nafasi ya taarifa halisi za eneo na huduma za biashara yenyewe.
- 2015–2018
Upangaji wa istilahi za bandari
Nilichora jinsi makampuni madogo ya clearing-and-forwarding yalivyoeleza nyaraka, njia, muda na mteja anayefaa katika kurasa za hadharani na mazungumzo ya ofisini.
- 2019–2021
Mahojiano kuhusu maneno ya wateja
Niliwahoji wamiliki na timu za front desk kuhusu misemo ambayo wageni, wakazi na wateja wa kibiashara walitumia kabla ya kuchagua biashara.
- 2022–2024
Ulinganishaji wa majibu ya AI
Nililinganisha majibu ya AI kwa Kiingereza, Kiswahili na nia mchanganyiko ili kuona mahali biashara za Mombasa zilipopewa majina mapya, kuwekwa mahali pasipo sahihi au kutajwa kupitia vyanzo dhaifu.
- 2025
Mazoezi ya kuonekana kwa ushahidi wa pwani
Niliikusanya kazi hii kuwa ukaguzi wa kiwango cha ukurasa unaorekebisha utambulisho, mpangilio wa vyanzo, ushahidi wa eneo na maana ya lugha mbili kwa biashara za Mombasa.
Leta ukurasa ambao AI inaendelea kuusoma vibaya.
Nitasoma ushahidi wa hadharani, kulinganisha lugha za maswali zinazowezekana na kuonyesha mahali jibu linapopoteza pwani.
Omba review